HIV là một virus nguy hiểm, có thể lây nhiễm cho cả hai giới, tấn công và phá hủy hệ miễn dịch. Điểm đặc biệt của HIV là không giống như những virus khác bị hệ miễn dịch của con người tấn công và đào thải, HIV lại có khả năng tấn công và làm suy yếu hệ miễn dịch bằng cách tiêu diệt các tế bào CD4, loại bỏ khả năng phòng vệ của cơ thể người.
1. Con đường lây truyền HIV
HIV lây truyền qua các dịch của cơ thể, bao gồm:
- Máu.
- Tinh dịch.
- Dịch âm đạo và trực tràng.
- Sữa mẹ.
Nhiễm HIV là một tình trạng mạn tính, hiện chưa có cách điều trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên nếu được phát hiện sớm và điều trị theo đúng phác đồ, HIV có thể bị khống chế, bệnh nhân sẽ có thời gian sống dài gần như người không nhiễm HIV.
2. Tiến triển chung của HIV
HIV tiến triển theo ba giai đoạn. Mỗi giai đoạn được đặc trưng bởi những dấu hiệu và triệu chứng riêng.
- Giai đoạn 1: Là giai đoạn cấp tính, thường xảy ra từ 2 – 4 tuần sau lây nhiễm, và dễ bị bệnh nhân bỏ qua. Các triệu chứng tiêu biểu thường giống như nhiễm cúm, bao gồm sốt, mệt mỏi, ớn lạnh. Một số người không nhận ra mình đã bị lây nhiễm bởi các triệu chứng biểu hiện nhẹ và không khiến cơ thể mệt mỏi. Nếu nghi ngờ nhiễm virus HIV, bệnh nhân nên đi khám càng sớm càng tốt.
- Giai đoạn 2: Đây là giai đoạn không triệu chứng, có thể kéo dài tới 10 năm hoặc hơn nữa. Ở giai đoạn này, nếu bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp kháng virus (antiretroviral therapy – ART), virus có thể bị khống chế và HIV sẽ không tiếp tục tiến triển, đồng nghĩa với việc giảm khả năng lây truyền virus sang người khác. Nếu không được điều trị, virus sẽ tiếp tục nhân lên trong cơ thể. Trên thực tế, nhiều trường hợp số lượng virus trong cơ thể vẫn ở mức quá thấp để các xét nghiệm có thể phát hiện ra, do đó để chắc chắn cần làm lại xét nghiệm sau khoảng thời gian là 6 tháng.
- Giai đoạn 3: Đây là giai đoạn cuối – AIDS, hệ miễn dịch của cơ thể đã bị suy yếu hoàn toàn. Lúc này cơ thể không còn khả năng chống đỡ với các tác nhân gây bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhiễm trùng cơ hội bùng phát, và hậu quả nặng nhất là gây tử vong.
![](http://xetnghiemmau.vn/xetnghiem/wp-content/uploads/2020/06/20190802_111232_540456_BBWmlOQ.max-1800x1800-1-300x200.jpg)
3. Các triệu chứng nhiễm HIV ở nam giới
Mỗi nam giới là một cá thể khác biệt, do đó triệu chứng HIV ở người này so với người khác rất thay đổi. Tuy nhiên các biểu hiện của HIV vẫn theo ba giai đoạn tiến triển chung của bệnh.
3.1 Giai đoạn 1
Khoảng 80% nam giới phơi nhiễm với HIV sau 2 – 4 tuần sẽ xuất hiện các biểu hiện giống như cúm. Đây là giai đoạn nhiễm HIV cấp tính, và các triệu chứng hay gặp nhất bao gồm:
- Phát ban trên cơ thể.
- Sốt.
- Đau họng.
- Đau đầu nghiêm trọng.
Các triệu chứng ít gặp hơn bao gồm:
- Mệt mỏi.
- Sưng đau hạch bạch huyết.
- Loét miệng hoặc bộ phận sinh dục.
- Đau cơ.
- Đau khớp.
- Buồn nôn, nôn.
- Đổ mồ hôi ban đêm.
Các triệu chứng thường kéo dài từ một tới hai tuần. Các triệu chứng nhiễm HIV ở nam giới và ở nữ giới là giống nhau, nhưng vết loét sinh dục trên dương vật là biểu hiện đặc trưng ở nam giới. HIV cũng có thể dẫn tới suy chức năng tuyến sinh dục nam giới do giảm tiết nội tiết tố sinh dục nam.
Bất cứ ai xuất hiện những dấu hiệu trên và nghĩ bản thân có thể đã phơi nhiễm với HIV nên đi thăm khám càng sớm càng tốt.
3.2 Giai đoạn 2
Sau khi những dấu hiệu và triệu chứng đầu tiên biến mất, HIV thường không xuất hiện thêm biểu hiện nào nữa trong nhiều năm. Trong khoảng thời gian này, virus vẫn tiếp tục nhân lên và bắt đầu làm suy yếu hệ miễn dịch, nhưng bên ngoài bệnh nhân trông vẫn có vẻ bình thường. Giai đoạn này virus có thể lây nhiễm cho người khác, do đó việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng.
3.4 Giai đoạn 3
Đến thời điểm này, HIV đã phá hủy được hệ miễn dịch của cơ thể. Giai đoạn này còn được gọi dưới cái tên AIDS, là giai đoạn cuối của bệnh.
Bệnh nhân lúc này không còn khả năng chống đỡ trước các tác nhân gây bệnh, và nhiễm trùng cơ hội sẽ bùng phát. Nhiễm trùng cơ hội là các tình trạng mà bình thường cơ thể con người có thể chống lại, nhưng người nhiễm HIV thì không. Những người nhiễm HIV có thể thấy rằng họ thường xuyên bị cảm lạnh, cảm cúm, và hay nhiễm nấm. Khi tiến triển đến giai đoạn 3 sẽ xuất hiện các triệu chứng sau:
- Buồn nôn, nôn.
- Tiêu chảy dai dẳng.
- Mệt mỏi mạn tính.
- Sụt cân nhanh.
- Ho, thở khó.
- Sốt tái diễn, ớn lạnh, ra mồ hôi ban đêm.
- Phát ban, mẩn rát, hoặc các vết loét ở miệng hoặc mũi, ở bộ phận sinh dục, hoặc dưới da.
- Sưng đau hạch kéo dài vùng nách, bẹn và cổ.
- Mất trí nhớ, loạn thần hoặc các rối loạn tâm thần khác.
4. Thời điểm xét nghiệm HIV cho nam giới
Nam giới có hoạt động tình dục nên kiểm tra HIV ít nhất một lần trong đời. Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ nên thực hiện xét nghiệm định kì mỗi năm một lần (những người này là: nam giới đồng tính và lưỡng tính, nam giới có quan hệ đồng giới và nam giới tiêm chích ma túy).
Nếu nghi ngờ phơi nhiễm HIV hoặc có quan hệ tình dục không an toàn cũng nên đi xét nghiệm.
5. Cách phòng ngừa HIV cho nam giới
![](http://xetnghiemmau.vn/xetnghiem/wp-content/uploads/2020/06/20190802_111301_092639_3.max-1800x1800-1-300x201.jpg)
Nam giới có thể phòng tránh HIV bằng những cách sau:
- Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục: Dù quan hệ tình dục qua đường âm đạo hay hậu môn, nếu sử dụng đúng cách, bao cao su mang lại hiệu quả cao trong phòng tránh lây nhiễm HIV.
- Không tiêm chích ma túy: Tốt nhất không nên sử dụng ma túy dưới bất kỳ hình thức nào. Nếu tiêm chích ma túy, không dùng chung hay tái sử dụng bơm kim tiêm.
- Luôn cảnh giác: Luôn cẩn thận khi tiếp xúc với máu, hãy sử dụng găng tay hoặc đồ bảo hộ để ngăn lây nhiễm.
- Xét nghiệm HIV: Nên thực hiện xét nghiệm HIV theo khuyến cáo.